Türkiye'nin NATO'ya Katılma Süreci ve Avrupa Ordusu
Türkiye'nin NATO üyeliği ve Avrupa ordusu tartışmaları
Türkiye'nin Kuzey Atlantik Antlaşması'na (NATO) katılma süreci, İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde başlamıştır. 1950 yılında Türkiye, Avrupa Konseyi'nin kurucu üyeleri arasında yer alırken, NATO üyeliği için de başvuruda bulunmuştur.
İkinci Dünya Savaşı sonrası Batı Avrupa'da Sovyet Bloğuna karşı üç ayaklı bir yapılanmaya gidildi. ABD ve Birleşik Krallık öncülüğündeki bu yapılanmanın ekonomik ayağını Avrupa İktisadi İşbirliği Teşkilatı (16 Nisan 1948), askeri ayağını NATO (4 Nisan 1949), siyasi ayağını ise Avrupa Konseyi (5 Mayıs 1949) oluşturmaktaydı.
Türkiye, Avrupa Konseyi kulislerinde Avrupa'nın siyasal ve ekonomik planda inşası kadar savunması da konuşulmaya başlanınca, NATO üyeliği için çaba harcamaya başladı. Türkiye'nin güvenliğinin Avrupa'nın tüm uluslarının güvenliğine sıkıca bağlı olduğunu vurgulayarak, AKPM üyesi Türk parlamenterleri aracılığıyla bu arzusunu dile getirdi.
1951 yılında AKPM genel kurulunda Türk heyeti üyesi Osman Kapani, Türkiye'nin NATO üyeliği için çağrıda bulundu. Kapani, 'Avrupa'nın savunması bir bütündür. Avrupa kıtası Atlantik'te olduğu kadar Akdeniz'de de bir güçtür.' dedi.
Türkiye'nin NATO üyeliği mücadelesi, Fransa'nın bazı Avrupa Konseyi devletlerine davetiye göndermemesi nedeniyle zorlaştı. Türk parlamenterler, bu durumun adil olmadığını vurgulayarak tepkilerini dile getirdiler.
1952 yılında ABD ve İngiltere'nin desteğiyle Türkiye ve Yunanistan, NATO'ya aynı tarihte, 18 Şubat 1952'de katıldılar. Avrupa ordusu kurulması amacıyla hazırlanan Avrupa Savunma Topluluğu Antlaşması ise bu iki ülke olmaksızın 27 Mayıs 1952'de Fransa, Batı Almanya, İtalya, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg hükümetleri tarafından imzalandı.
Ancak, Fransız Ulusal Meclisi 30 Ağustos 1954'te Avrupa Savunma Topluluğu Antlaşması'nı reddetti. Bu karar, Avrupa ordusu fikrinin sonu oldu ve Almanya Federal Cumhuriyeti'ne ulusal ordusunu kurma ve NATO'ya üye olma izni verildi.